شبه رمان های عرفانی، رمان عقاید نیستند

کامران پارسی نژاد: «رمان عقاید» یکی از مهم ترین و تأثیرگذارترین گونه های ادبی است که با توجه به گرایش مفرط نویسندگان ایرانی به نحله رئالیسم، آنچنان در ایران شناخته نشده و به منصه ظهور نرسیده است.

رمان عقاید نگاهی عمیق به مباحث بحث برانگیز و دیدگاه ها و آرای گوناگون در حوزه فلسفه، علوم اجتماعی، روانشناسی، علوم سیاسی، مذهب و تاریخ دارد. بی شک گونه بندی آرا و کشف حقیقت کاری بس طاقت فرساست زیرا نزدیکی و تشابه نسبی برخی آرا باعث می شود تا شناسایی میان درست و اشتباه بودن یک دیدگاه مشکل گردد.
بدیهی است که این نوع رمان برای گروه سنی و افرادی خاص قابل استفاده است. اصولاً مخاطب این ژانر ادبی آنچنان در پی حادثه، حالت تعلیق و هیجان نیست. آن ها آمده اند تا به حقایق زندگی دست یابند؛ حقایقی که قرار است از منظرهای مختلف روایت شود، حقایقی که دستیابی به آن ها مشکل است و به راحتی قابل درک نیستند. لذا در این گونه از رمان، حقایق هستی نباید به شکل رمز یا کنایه مطرح گردد. پیچیدگی های تصنعی و کاذبی که برخی نحله های ادبی معاصر چون پست مدرنیسم به راه انداختند، نمی تواند در ساخت رمان عقاید مفید واقع گردد. رمان عقاید خود را موظف به تفسیر و توصیف باورها، حقایق زندگی و مباحث مرتبط با انسان شناسی می داند. بدین ترتیب بازگویی مسائل با زبان تمثیل یا نادیده گرفتن برخی سازه های داستانی در این ژانر ادبی جایز نیست.
در این راستا مطرح کردن حقایق از زاویه دیدهای مختلف منعی ندارد. نویسنده حتی می تواند آرا و آموزه های مختلف را بدون ارائه نتیجه گیریِ فردی مطرحسازد و قضاوت را بر عهده مخاطب بگذارد. بنابراین طرح مسائل مختلف از منظرهای متفاوت در چارچوب رمان عقاید قرار می گیرد و نویسنده مجبور به مطرح کردن یک نوع بینش و باور خاص نیست.
نویسنده رمان عقاید در قالب پرداخت اثر خود چندان به سازه های داستانی چون حادثه، کشمکش و شخصیت پردازی عنایت و توجه نشان نمی دهد. ...

[ مشاهده متن کامل شبه رمان های عرفانی، رمان عقاید نیستند در پایگاه خبری - تحلیلی قدس آنلاین ]